BLOG

wedrowycz banner1

Radzieckie diamenty też są wieczne?

Podczytuję sobie jednym okiem monografię G.Motyki „Ukraińska partyzantka 1942-60”. Nie rozumiem zarzutów naszych „prawicowców” wobec autora – pisze moim zdaniem bardzo obiektywnie, dokumentuje swoje twierdzenia, a upowców przecież też nie oszczędza. Muszę sobie odświeżyć to i owo zanim wgryzę się na dobre w pracę „za to że jesteś Ukraińcem”. Drugim okiem zagłębiam się w biografię Tove Janson. Mało czasu mam na lekturę, ale przecież trzeba. Odczuwam głód wiedzy, głód czytania, potrzebę pracy samokształceniowej… Stos publikacji do przeczytania niestety zmniejsza się szalenie wolno…

Z innych nowin: Kupiłem sobie via allego tubkę radzieckiej pasty diamentowej. Powstała ewidentnie przed 1989-tym – ale tłuszcz zżarł nadrukowaną datę. Została tylko informacja „trwałość 15 lat”. Ergo: najpóźniej w 2004-tym pasta ta się przeterminowała. Ale spoko, najwyżej olej zjełczał – przecież diamenty są wieczne. Poprzednia którą się posługiwałem była jeszcze bardziej przeterminowana. Swój drogą to ciekawe – ale nie sposób kupić świeżej. Przestali produkować?

Sen pryska...

Trafiłem tam przypadkiem, na początku studiów. Przy ulicy Górnośląskiej mieściła się klinika dla studentów UW w której oprócz porad psychiatrycznych przyjmowano też inne przypadki i wykonywano RTG płuc. (wiecie – rozumiecie – niby oświecone lata 90-te a tu na uniwersytecie w stolicy epidemia …gruźlicy!!!). Chyba usiłowałem skrócić sobie drogę i wyjść na Park Ujazdowski. Szlaban w poprzek cichej uliczki. Ominąłem… Nieoczekiwanie znalazłem się w enklawie jakby innego świata. Ukryte wśród drzew urocze drewniane domki otoczone trawnikami. Płotki jeśli gdzieś były to jak na zachodzie – do kolan. Szedłem w głąb dziwnego osiedla i naraz poczułem mrowienie na karku. Było kompletnie nierzeczywiste. Przecież znajdowałem się niemal w ścisłym centrum stolicy!

Tajna dzielnica rządowa – pomyślałem. Szlaban… Cholera… Zaraz ktoś mnie zwinie. Ale szedłem twardo naprzód udając swojaka i nic się nie działo. Dotarłem do gościnnie otwartej furtki w parkanie parku i po chwili byłem na przystanku autobusowym. Pozostało mi nieuchwytne wrażenie otarcia się o jakąś grubszą tajemnicę. Wyobraźnia rysowała pod każdym z domków schron przeciwatomowy… Kto mógł tam mieszkać? No cóż – ulica Wiejska i Sejm znajdowały się o rzut beretem. Zapuściłem się tam jeszcze dwukrotnie. Kolonia nie była specjalnie duża – kilkadziesiąt domków. Cztery uliczki na krzyż.

Potem dopiero dowiedziałem się że dziwne osiedle powstało zaraz po wojnie a prefabrykowane domki trafiły nad Wisłę z Finlandii via ZSRR. Nadal pojęcia nie mam kto tam mieszkał – ale mniemam że nie byle kto. Dziś ze smutkiem dowiedziałem się że miejsce to już de facto nie istnieje. Mieszkańców dawno wysiedlono. Pozostało tylko 8 domków czekających na rozbiórkę.

chwała i chała...

Obejrzałem sobie „Ga, ga, chwała bohaterom” Szulkina. Cóż – dzieło trochę dziś trąci już myszką. Fabuła jest jak na obecne standardy odrobinę zbyt prosta, choć z drugiej strony gdyby ciut podkręcić zakończenie byłoby jeszcze zupełnie ok. Dialogi nie zestarzały się ani trochę, nadal bawią do łez.

Zadumałem się za to nad czym innym. W latach osiemdziesiątych kino fantastyczne w Polce miało się całkiem nieźle!!! Kręcono solidne produkcje sf. Na wesoło jak np. „Seksmisja”, czy na poważnie - ekranizacja „Paradyzji” wg. powieści J.A.Zajdla. Postała komedia „Kingsajs”, jakby zaczątek kina eksplorującego klimat socjalfiction. Regularnie na ekrany kin wchodziły nastrojowe horrory jak „Medium” „Widziadło”, „Wilczyca”… Z fantastycznym rozmachem powstała ekranizacja „Pierścienia i róży”. Za wypadek przy pracy należy uznać „Klątwę doliny węży” – aczkolwiek gdyby reżyser trzymał się pierwowzoru literackiego, to przy tym budżecie mogło powstać dzieło naprawdę wybitne. Wydawać się mogło że to się rozwinie, rozkwitnie.

Potem padła komuna. Oczywiście nasi pseudomęczennicy - reżyserzy którym „władza nie pozwalała rozwinąć skrzydeł” jakoś nie byli wstanie wyciągnąć z szuflad ukrywanych przed cenzurą scenariuszy, podobnie jak „prześladowani” literaci nie zasypali rynku ukrywanymi przez lata powieściami.

Można było jednak na bazie zdobytych doświadczeń i w oparciu o zapasy rekwizytów nakręcić kolejne filmy – już bez skrępowania cenzurą, może z wyższym budżetem, z wykorzystaniem zachodnich technik i bez liczenia się z każdym centymetrem deficytowej taśmy. Niestety zamiast rozkwitnąć wszystko jakoś przygasło. Coś tam jeszcze siłą rozpędu próbowano zdziałać, ale nad arcydziełami „Wirus” czy „Operacja koza” może lepiej spuśćmy zasłonę milczenia. W międzyczasie przyszła jeszcze mega klapa z „wiedźminem” która na co najmniej dwie dekady pogrzebała polskie kino spod znaku fantasy.

Siedzę i boleję nad straconą szansą… Bo przecież zapowiadało się naprawdę nieźle…

Szukając złota

Skracam sukcesywnie kolejkę tekstów do przeczytania. Poszłoby trochę szybciej gdybym miał choć trochę więcej czasu. Teksty lepsze i gorsze – ale średnia jakość nie powala – w większości brak tego „błysku”. Umiejętność składania zdań w tekst literacki jest chyba rzadsza niż przypuszczałem. Myślę o płukaniu złota – szlam, miska i godzin spędzone nad strumieniem w oczekiwaniu że wśród ciemnych drobin błyśnie żółty okruch szlachetnego kruszcu. A przecież trzeba.

Buty bez szwu...

Tak ma marginesie opowiadania "Bunt szewców" - kliknijcie sobie w link - grupa zapaleńców odtwarza zapomnianą technologię produkcji butów z jednego kawałka skóry. 

http://macaronitomato.natemat.pl/15619,lot-sikory-czyli-w-poszukiwaniu-swietego-graala

Stosik "do przeczytania"

Doczytałem „Demona Ruchu” Grabińskiego. Opowiadania w warstwie fabularnej nieco się zestarzały – ale nadal bronią się godnie – choć to już raczej fantastyka historyczna. Sukcesywnie obniżam stos książek „do przeczytania”.

Patrzę wstecz i stwierdzam że właściwie nigdy nie miałem wystarczającej ilości czasu na lekturę. W podstawówce czas kradła mi na potęgę szkoła. Wtedy jednak czytałem chyba najwięcej. Z drugiej strony często wracałem do ulubionych książek zamiast iść do przodu. Brakowało mi też rozpaczliwie wskazówek co warto czytać. Sam poszedłem kilkoma ciekawymi tropami poznając Nienackiego, Szklarskiego, Edigeya, Verna, potem Zajdla, Bułyczowa (że wymienię najważniejszych) – ale np. nie odkryłem prozy Aleksandra Grina – choć zachwyciło mnie jedno z jego opowiadań zamieszczone w miesięczniku literackim „Fikcje i fakty”. Do niektórych pozycji o których słyszałem po prostu nie miałem dostępu. Innych nie miał mi kto wskazać.

Liceum było jedną czarną dziurą. Po przełomie w 1989-tym zaczęły się ukazywać tłumaczenie wielu niedostępnych wcześniej pozycji ale brakowało czasu by się w nie wgryźć, do tego brakowało pieniędzy by je kupować a wiecznie niedoinwestowane biblioteki w tym okresie ograniczały zakupy. W dodatku ogromną ilość czasu pochłaniała nauka pisania, to mozolne zaczernianie kolejnych stron zeszytów które zaprocentowało dopiero po latach. Na studiach też było kuso z czasem… I dziś też mam go mniej niż bym chciał i potrzebował. 20 książek czeka na przeczytanie (mniej więcej pół na pół naukowych i beletrystyki). Muszę znaleźć na to czas…

Jesteśmy frajerami

Po tragedii Smoleńskiej powtarzano jak mantrę że rząd zdał egzamin. Na czym dokładnie to zdawanie polegało dokładnie nie wiadomo. Zastępcy poległych płynnie przejęli ich obowiązki – tu nie da się złego słowa powiedzieć. Urzędy centralne nie przerwały pracy. Nie zabrakło ciepłej wody. Było jasne kto przejmuje które funkcje. Nie wyprowadzono wojska ani liczniejszych patroli policji na ulice.

Kursowały PKS-y. Akurat jechałem z córką do zakopanego. U celu przez chwilę biłem się z myślami czy po prostu nie wskoczyć w pierwszy powrotny by jak najszybciej znaleźć się w domu. Ale wszędzie było spokojnie – tylko radiowcy po ok 40 minutach od potwierdzenia informacji o katastrofie ocknęli się że wypadałoby zmienić muzykę na mniej rozrywkową.

Z punktu widzenia psychologii władza postąpiła słusznie. Gdybym zobaczył wojsko pilnujące obiektów strategicznych, lub Policję obstawiającą dworzec PKS – zapewne bym się zaniepokoił. Ktoś inny mógłby spanikować. A obstawienie siedziby władz miasta Zakopanego policjantami z prewencji nie miało przecież żadnego sensu. Ale gryzie mnie pytanie - czy ogłoszono tajny alarm dla służb mundurowych? Nie wydaje mi się. A chyba należało...

Dziś widzimy jak to zdawanie egzaminu wyglądało w praktyce. Został oblany. Władza machała radośnie indeksem, ale po otwarciu okładki czerwienią błysnęły „lufy". Pomylone zwłoki ofiar złożone do niewłaściwych grobów. Brak dostępu do dowodów rzeczowych. Ślepa wiara w dobre intencje strony rosyjskiej. Karygodne zaniedbania oddelegowanych urzędników. Kłamstwa rzucane bezczelnie z mównicy sejmowej. I grzech pierworodny – totalne zlekceważenie sprawy.

Należało wkroczyć do siedziby BOR i zabezpieczyć wszelką dokumentację. Należało zwrócić się do NATO o powołanie międzynarodowej komisji śledczej. Należało prosić UE o wsparcie dyplomatyczne. Wiele spraw było oczywiste. Niezależnie czy doszło do zamachu czy splotu zaniechań i nieszczęśliwych wypadków państwo egzamin oblało. Władza mogła mydlić oczy nam – ale wynik tego egzaminu szybko poznano za granicą. I świat podszedł do tego pragmatycznie. Zostaliśmy skreśleni z listy państw poważnie traktowanych.

Amerykanie zamiast prawdziwych rakiet przysłali ćwiczebne – skoro nie upilnowaliśmy telefonów naszych generałów nie będą przecież narażać technologii. Osłabła nasza pozycja w UE. Niemcy olewając protesty naszej opozycji położyli z ruskimi rurociąg blokując dostęp do naszego portu. Rosja już wcześniej okazywała nam lekceważenie. Za rządów PiS nikt nas nie lubił – ale gdy się stawialiśmy i pobrzękiwaliśmy szabelką - przynajmniej trochę musieli się z nami liczyć. „Polityka uśmiechów" nie przynosi wyników. Wyszliśmy na frajerów, a frajerzy mają przechlapane...

o Eugenice

Obejrzałem sobie film Grzegorza Brauna o eugenice. Garść ciekawych danych historycznych – ale trochę czego innego się spodziewałem. Ładnie pokazano związki eugeniki amerykańskiej z nazistowską i jej kontynuację w postaci genetyki, aborcji eugenicznej, aż po obecnie stosowane procedury in vitro. Realizatorzy wspomnieli o rzezi osób umysłowo chorych w okupowanej przez hitlerowców Polsce – trochę zabrakło szerszego tła – informacji o programie T4 i późniejszych „karierach” jego funkcjonariuszy przy realizacji shoah. Ja o tym czytałem, więc wiem  - widz - niekoniecznie. 

Zabrakło mi także informacji – jak hitlerowskie programy eugeniczne były kontynuowane po wojnie w Europie. Wiem że realizowano je w Szwecji – w stosunku do Lapończyków i w Czechosłowacji – w stosunku do Cyganów. Coś się o tym słyszało – ale człowiek chciałby dowiedzieć się więcej. Jak było w innych krajach zachodnich? Na jaką skalę realizowano to w USA? Albo czy próbowano realizować postulaty rasistowsko-eugeniczne w Polsce po wojnie.

Myślę że przyjęto złą formułę – wciśnięto za dużo informacji w jedną godzinę projekcji, a jednocześnie żeby się pomieściły rzeczy ważne zrezygnowano ze zbyt wielu informacji które także są istotne dla właściwego zrozumienia problemu. Należało przygotować trzy odcinki a’ 60 minut.

*

O eugenice pisałem w tekscie "Spadek po wujaszku Adolfie" - jest do znalezienia po lewej z zakładce "Zbiór 2009-2020"

 

Bieda-filmy z bieda-pisemek

Przy okazji porządków zebrałem na jeden stosik filmy dodawane jako dodatek do „Gazety Polskiej” w ciągu niespełna trzech lat dzielących nas od tragedii Smoleńskiej zebrało się ich dwadzieścia. Paradoks - 20 dokumentów lub filmów historycznych, których nie chciały emitować „polskie” stacje tv... Drugi obieg informacji funkcjonujący dzięki mrówczej pracy grupy zapaleńców.. Czasopisma (tzw. „prawicowe bieda-pisemka”), książki, filmy, portale internetowe. Różne opcje a każda niewygodna władzy – uwierająca ją jak kamyk w bucie. Co z tego buntu wyrośnie za 10 lat?

Falkon w Lublinie

 

Dobiegł końca kolejny Falkon w Lublinie. Tym razem zamiast na „wyspie” - WSPIA - odbywał się na terenie Targów Lubelskich. Była okazja spotkać znajomych, pogadać, naładować akumulatory przed długą zimą… Niestety byłem na imprezie wszystkiego około 6 godzin… Największe jesienne święto fantastów w tym roku wypadło jakby troszkę skromniej, ale dotarło, jeśli dobrze policzyłem dziewięciu pisarzy. Pojawił się nawet K.T.Lewandowski rozdawał dwustronicową gazetkę będącą reklamą jego książki o alternatywnym powstaniu styczniowym – ale odniosłem wrażenie że furory nie zrobił. Na mój widok udał że mnie nie widzi i szybko się ulotnił.

Co cieszy rozwija się burzliwie działalność artystyczna naszej subkultury – kramików z wyrobami rękodzielniczymi, biżuterią (tym nawiązującą do neowiktorianizmu i steampunka) i gadgetami z roku na rok więcej. Jest już na czym oko zawiesić, ale wydaje mi się że prawdziwe triumfy dopiero przed nami. Kupiłem sobie od kowala z bractwa fajny mały nożyk z damastu.

Z nowin i nowinek – wydawnictwo Solaris uruchomiło własną drukarnię. Cieszy mnie to szalenie – raz że planuję skorzystać, dwa że nasza wesoła banda robi kolejny krok w dobrym kierunku. „Nasi ludzie” mają wydawnictwa, drukarnie, warsztaty rzemieślnicze. Teraz przydała by się jeszcze powiązana z fandomem wytwórnia filmowa! O Staszku Mąderku niestety ostatnio cicho, „Plan 9” z Poznania też jakby w letargu ostatnie filmy z 2011 roku. Żadna grupa kręcąca produkcje off-owe nie wykonała kroku naprzód i nie stała się „poważną firmą robiącą duże filmy”… W ogóle fandom powinien się mocniej skonsolidować, dokonać akumulacji i koncentracji kapitału i rzucić wyzwanie światkowi artystycznemu.

Na mojej prelekcji o St.Szukalskim cała aula pełna ludzi a i trochę pod ścianą stało. Paradoks – przyszli bo gadałem ja. O bohaterze wystąpienia słyszało …5 osób. (zapytałem).